News and publications

Umowy prawa autorskiego i ocena ich skuteczności to nieśmiertelny temat rozstrzygnięć polskich sądów. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z 4 kwietnia 2001 roku zajął się oceną skuteczności rozporządzania autorskimi prawami majątkowymi do utworów mających powstać w przyszłości.

Problematyka utworu pracowniczego ma w działalności wydawniczej niebagatelne znaczenie. Etatowi dziennikarze, redaktorzy, informatycy, graficy, łamacze – to spora grupa pracowników, których owoce działań niejednokrotnie mają znamiona indywidualnej twórczości. W umowach o pracę powinno to znaleźć swoje odzwierciedlenie, gdyż ustawa z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: PrAut) nie przewiduje przejścia na pracodawcę autorskich praw majątkowych do utworu pracowniczego z mocy samego prawa, choć zdecydowanie łagodzi wymogi postawione przez ustawodawcę innym, „niepracowniczym” umowom prawa autorskiego.

Przepisy przejściowe zawarte na końcu ustawy z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: PrAut) nastręczają szereg wątpliwości interpretacyjnych, a także oporów o charakterze ideowym (chociażby co do instytucji odżycia praw autorskich i praw pokrewnych). Choć orzecznictwo w tym względzie jest jak dotąd nieliczne, wskazuje kierunki interpretacji kontrowersyjnych przepisów.

Dostałam za zadanie stworzenie na kilku kartach swoistego wydawniczego pitawalu — opisu czy choćby wzmiankowania o najsłynniejszych procesach, które „wstrząsnęły” branżą wydawniczą. Zadanie niełatwe, bo jak tu odnieść się do tego całego sądowego bogactwa, tych wszystkich spraw, choćby tylko najbardziej interesujących czy spektakularnych, inicjowanych przez wydawców czy przeciwko nim. Siłą rzeczy musiałam dokonać selekcji — po pierwsze wybrałam sprawy, które: a) wzbudzały najwięcej emocji ich uczestników lub obserwatorów oraz medialnej gorączki lub b) miały wpływ na kształtowanie się interpretacji przepisów oraz wyznaczały kierunki orzecznictwa. Po drugie piszę wyłącznie o sprawach, które toczyły się w nowym systemie prawno-gospodarczym, pomijając szereg dawnych sądowych „afer” wydawniczych, a było ich sporo, głównie konfliktów na tle prawa autorskiego, które — niejednokrotnie będąc przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego — wywarły piętno na obecnym systemie polskiego prawa autorskiego.

Podczas tegorocznych Targów Edukacyjnych EDUKACJA w Kielcach odbyła się konferencja poświęcona praktycznym zagadnieniom prawa autorskiego.

Gdy strony nie uregulowały na piśmie łączącego je stosunku prawnoautorskiego, w sytuacji konfliktowej pojawia się problem co do interpretacji treści takiej – zawartej w formie ustnej – umowy. Prawo autorskie daje nam wówczas wskazówki interpretacyjne. Zadaniem sądu jest ustalenie treści łączącej strony umowy, a następnie ocena skutków prawnych tych postanowień. Tego typu problemy pojawiają się w praktyce obrotu prawami autorskimi nieustannie – ustna forma kontraktowania jest w tej dziedzinie rozpowszechniona. Jak się okazuje, problem ten nie był również obcy rzeczywistości przedwojennej.

Wejście w życie nowej regulacji ustawowej nie obywa się bez problemów – przede wszystkim problemów dotyczących sposobu oceny zdarzeń pojawiających się na czasowym styku regulacji poprzedniej i nowej. Rozwiązaniem tego typu konfliktów zajmują się tzw. normy kolizyjne czy – gdy mówimy wyłącznie o aspekcie czasowym konfliktu – przepisy intertemporalne (przejściowe). Ale niejednokrotnie nawet one nie dają odpowiedzi na wszystkie pytania.

27 lipca 2009 r, godz. 9:30-16:00, Warszawa, DW Bellona, ul. Grzybowska 77 Uprzejmie zapraszamy na kolejne szkolenie Biblioteki Analiz:

Informujemy, że od 4 maja 2009 roku Kancelaria Prawnicza PATRIMONIUM zmienia adres i przenosi się do nowej, własnej siedzibę. Nowy adres to: ul. Elektoralna 17/17, 00-137 Warszawa. Numery telefonów oraz adresy mailowe pozostają bez zmian. (n)

Podatkowe aspekty obrotu prawami autorskimi z zagranicą wciąż wzbudzają liczne kontrowersje. Konieczność odprowadzania przez polskie podmioty zryczałtowanego podatku dochodowego od należności licencyjnych uzyskiwanych przez ich zagranicznych kontrahentów wciąż nie jest oczywista dla uczestników obrotu prawami autorskimi. Problemy sprawia dotarcie do informacji jaką stawkę podatku od należności licencyjnych należy zastosować, kontraktując z licencjodawcą z danego kraju.

Niejednokrotnie Sąd Najwyższy wypowiadał się na temat granic prawnoautorskiej ochrony w przypadku tzw. dzieł technicznych, zaliczanych do grupy utworów „niefikcjonalnych”, wśród których znajdują się również utwory naukowe oraz tzw. drobne przedmioty prawa autorskiego. Tym razem bohaterką opowieści będzie ekspertyza mykologiczno- budowlana przygotowana na użytek prac remontowych w Zamku Królewskim w Warszawie.

Obowiązująca od 20 czerwca nowela majowa, mająca za zadanie przede wszystkim implementację Dyrektywy 2004/48/WE w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej, to nie jedyna tegoroczna zmiana ustawy o prawie autorskim (PrAut). 6 czerwca 2007 roku weszła w życie inna zmiana tej ustawy – na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 maja 2006 r., sygn. akt K 5/05 (Dz. U. z dnia 5 czerwca 2006 r., Nr 94, poz. 658) przestał obowiązywać art. 70 ust. 2 PrAut, wymieniający osoby uprawnione do podziału wpływów z tytułu korzystania z utworu audiowizualnego. Nowe uregulowanie tego zagadnienia, którego dotychczasowe rozwiązanie zakwestionował Trybunał Konstytucyjny, już obowiązuje – uchwalona przez Sejm nowelizacja została podpisana przez Prezydenta i opublikowana w Dzienniku Ustaw. Weszła w życie 1 listopada 2007 roku.

Od 1 stycznia zmieniły się zasady oznaczania publikacji numerami ISBN – zamiast dziesięciu cyfr stosowane są oznaczenia trzynastocyfrowe poprzez dodanie prefiksu 978 (znak kontrolny został przeliczony ponownie według algorytmu numeracji Bookland/ISBN). W 2006 roku książki były oznaczone numerami w dwóch formatach. Na książkach wydanych po 1 stycznia tego roku można drukować już tylko numery mające trzynaście cyfr.

Ta przerażająca, przygnębiająca opowieść o pomyłkach sądowych powinna stać się lekturą obowiązkową dla wszystkich sędziów.

W marcu Sejm uchwalił nowelizację ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. To konieczna implementacja unijnej dyrektywy w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej – implementacja o blisko rok spóźniona.

Piąta edycja zwięzłego poradnika-podręcznika dla prawników autorstwa znanego warszawskiego adwokata, doktora nauk prawnych Zdzisława Krzemińskiego.

Pochylmy się znowu nad współtwórczością. Klarowny wyrok Sądu Najwyższego sprzed pięciu lat wyraźnie stawia granicę pomiędzy współtwórczością a działalnością pomocniczą wobec twórczej, nie powodującą powstania wkładu twórczego w dziele. Wyrok, który tym razem prześledzimy, odnosi się również do innej kluczowej kwestii prawa autorskiego – kiedy możemy mówić o utworze i jak w praktyce ustalać czy mamy do czynienia z prawnoautorską ochroną czy nie.

Opracowanie, przygotowane przez Marka Antoniego Nowickiego, adwokata, specjalisty w zakresie ochrony praw człowieka, zawiera blisko siedemdziesiąt orzeczeń wydanych przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w 2006 roku. Przytoczone orzeczenia zostały pogrupowane według wybranych praw podstawowych uregulowanych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Pochylmy się po raz kolejny nad znowelizowaną już ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych – ustawa, ostatecznie uchwalona 9 maja 2007 roku, a następnie podpisana przez Prezydenta, doczekała się publikacji w Dzienniku Ustaw. Z uwagi na krótkie, zaledwie czternastodniowe vacatio legis, nowa ustawa weszła w życie 20 czerwca (Dz. U. Nr 99, poz. 662).

Z pozoru wyrok Sądu Najwyższego z 8 listopada 2000 r. nie dotyczy branży wydawniczej, został bowiem wydany w sporze pomiędzy Alfredem L., współtwórcą Bolka i Lolka, a Studiem Filmów Rysunkowych w Bielsku- Białej. Ta branżowa nieadekwatność jest jednak pozorna – w istocie orzeczenie to ma kluczowe znaczenie dla praktyki obrotu prawnoautorskiego w Polsce.